Erfenis of nalatenschap

Wat is een erfenis, hoe werkt het erfrecht, wat staat er in een testament en wanneer is het nodig om een testament te maken? Lees het hier.

 

Oeps! Geen video

Je kunt de video over dit onderwerp niet kijken omdat je een vereiste cookie hebt uitgeschakeld. Toch zien?
Kies een andere cookie-instelling
Of kijk deze video op youtube.com

Woordenboekje

 
Erflater: degene die overlijdt
Nalatenschap: het vermogen dat de erflater nalaat
Erfgenaam: degene die geheel of gedeeltelijk de nalatenschap ontvangt of er recht op heeft
Bloedverwant: personen die van elkaar afstammen of personen met dezelfde stamvader/moeder
Aanverwant
: geen familie van elkaar, maar verbonden door huwelijk of geregistreerd partnerschap
Kindsdeel: het deel van de erfenis waar een kind recht op heeft

Wat is een erfenis of nalatenschap?

Een erfenis bestaat uit alle goederen en het geld en de schulden van iemand die is overleden. Een erfenis wordt ook nalatenschap genoemd: dat wat de overledene nalaat.

Als jij een erfenis krijgt, is dat de hele erfenis als je de enige erfgenaam bent. Als er meer erfgenamen zijn, krijg je een deel van de erfenis.

Erfenis volgens wettelijk erfrecht: zonder testament

Heeft de overledene geen testament opgesteld, dan verloopt de erfenis volgens het wettelijk erfrecht. Dat betekent dat eerst de echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen erven.

4 groepen

Of je een deel van de erfenis krijgt, hangt af van je relatie met de overledene. Bij het wettelijk erfrecht zijn er 4 groepen:

  • de echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen
  • ouders, broers en/of zussen, of kleinkinderen als de ouders al zijn overleden
  • grootouders
  • overgrootouders

Is er in de ene groep geen erfgenaam (meer), dan volgt de volgende groep. Heeft degene die is overleden bijvoorbeeld geen echtgenoot of kinderen of weigeren zij de erfenis? Dan volgen de ouders, broers en zussen tot maximaal de 6e graad. Is er dan nog geen erfgenaam? Dan vervalt de nalatenschap aan de Staat der Nederlanden.

Voorbeeld wettelijk erfrecht (zonder testament)

Je moeder overlijdt. Je ouders waren in gemeenschap van goederen getrouwd dus de erfenis bestaat uit de helft van het vermogen/bezit. De erfenis wordt verdeeld onder jouw vader, jou en je eventuele broers en zussen. Je krijgt jouw deel (kindsdeel) wel pas als je vader overlijdt. Tot die tijd beheert je vader het geld. Vind je dat je vader hier niet goed mee omgaat? Dan kun je een verzoek indienen bij de kantonrechter voor een onderbewindstelling.

Erfenis volgens een testament

Erfenis volgens een testament

Wil je dat iemand anders je bezit erft of wil je een andere volgorde bepalen dan het wettelijk erfrecht doet? Dan kun je een testament op laten maken bij de notaris. Daarin staat wat er na je dood met je bezit en schulden moet gebeuren en wie jij als erfgenamen aanwijst.

Handig voor je nabestaanden

Je kunt je nabestaanden enorm helpen als jij je wensen, financiële en andere gegevens al voor ze hebt verzameld in een digitale kluis. Maak een Nabestaandenplan.

Onterven

Je kunt ook je kinderen onterven. Dat betekent overigens niet dat ze niets krijgen. Een onterfd kind heeft nog steeds recht op de helft van het kindsdeel, de zogenaamde legitieme portie. Voor een partner geldt dit niet – die kun je geheel onterven.

Met een testament kun je:

  • bepalen wat er met je vermogen gebeurt nadat je bent overleden
  • erfgenamen aanwijzen, ook buiten je familie
  • erfgenamen uitsluiten, voor wat betreft het bedrag boven het wettelijk deel
  • degene benoemen die je erfenis moet afwikkelen: een executeur
  • de voogdij over je minderjarige kinderen regelen
  • een bewindvoerder benoemen
Samenwonen en een erfenis

Samenwonen en een erfenis

Als je samenwoont, dan heb je niet automatisch recht op elkaars erfenis. Je bent voor het erfrecht zelfs totale vreemden voor elkaar, zelfs al heb je een samenlevingscontract.

Testament

Wil je als samenwoners wel erfgenamen van elkaar worden, dan kun je dit alleen regelen met een testament. Wil je dus niet trouwen of geregistreerd partners worden, maar wel zeker zijn dat je partner van jou erft? Dan moet je dit laten vastleggen in een testament. Een notaris kan je hier meer over vertellen.

Erfenis wel of niet aanvaarden?

Een erfgenaam hoeft een erfenis niet te aanvaarden.
Zie: erfenis en schulden

Wettelijke verdeling bij erfrecht

Zijn jullie getrouwd of geregistreerd partners? Dan krijgt je partner na jouw dood de hele erfenis – als er geen testament is en de verdeling volgens de wet gebeurt. Als jullie kinderen hebben, dan hebben zij ook recht op een deel van de erfenis: het kindsdeel. De kinderen ontvangen dat deel pas als beide ouders zijn overleden.

Wettelijk erfdeel van de kinderen

Er wordt in geld uitgerekend hoe hoog het wettelijk erfdeel van de kinderen is. Voor dat bedrag heeft de achterblijvende echtgenoot een schuld aan de kinderen. Die kan er ook voor kiezen om de schuld eerder aan de kinderen te betalen. Zij moeten er dan misschien wel schenkbelasting over betalen.

Erfenis met schulden

Erfenis met schulden

Ben je erfgenaam van iemand die misschien schulden had? Kijk wat je kunt doen.
Geldzaken rondom overlijden

Geldzaken rondom overlijden

We helpen je graag als je geldzaken rondom een overlijden moet regelen. Bijvoorbeeld als een dierbare van je is overleden. Of als je je nabestaanden goed wilt achterlaten.

Pagina laatst aangepast: 28 maart 2019