Erfbelasting en belastingaangifte na overlijden

Krijg je een erfenis, dan moet je daar misschien erfbelasting over betalen. En misschien moet je de aangifte inkomstenbelasting doen voor de overledene. Lees welke belastingzaken er bij een overlijden spelen.

Erfbelasting, succesierechten en belastingaangifte na overlijden

Wat is erfbelasting en wat zijn successierechten?

Erfbelasting is de belasting die je betaalt over de erfenis die je hebt gekregen, als je tenminste meer geld ontvangt dan het bedrag waar een vrijstelling voor geldt. Erfbelasting werd vroeger successierechten genoemd. Deze twee begrippen betekenen dus hetzelfde.

Wie moet erfbelasting betalen?

Je moet erfbelasting betalen als degene die is overleden:

  • In Nederland woonde of
  • Nederlander was en korter dan 10 jaar buiten Nederland woonde

Of je vervolgens ook echt belasting moet betalen, hangt af van de hoogte van het bedrag dat je erft en van jouw relatie met de overledene. Er zijn per erfgroep vrijstellingen, dus als het bedrag binnen die vrijstelling valt, hoef je uiteindelijk niets te betalen.

Wie erven er volgens het erfrecht (zonder testament)?

  1. de echtgenoot of geregistreerd partner en kinderen. Of kleinkinderen als een kind al eerder is overleden
  2. ouders, broers en/of zussen. Of neven/nichten als broer en/of zus al eerder is overleden
  3. grootouders
  4. overgrootouders

Is er in de ene groep geen erfgenaam meer? Dan volgt de groep erna.

Goed om te weten: Is er geen testament waarin het anders is geregeld, en overlijdt een van de ouders, dan krijg je als kinderen niet direct je erfdeel. Deze vordering is pas opeisbaar als beide (stief)ouders zijn overleden. De overgebleven ouder of stiefouder kan zelf bepalen wat er met het kindsdeel gebeurt tijdens het leven. De (stief)ouder betaalt wel de erfbelasting. De kinderen hoeven de erfbelasting over hun kindsdeel (of wat daarvan over is) pas te betalen als de laatste (stief)ouder is overleden.

Zie: Erfenis en nalatenschap

Vrijstellingen erfbelasting

Hoe hoog de vrijstelling voor de erfbelasting is, verschilt per jaar en hangt af van je relatie met de overledene. Erf je bijvoorbeeld als dochter van je moeder, dan betaal je minder belasting dan wanneer je als nicht van je tante erft. Ben je geen bloedverwant of partner van degene die aan jou een erfenis heeft nagelaten, dan betaal je het hoogste tarief.

Bekijk de vrijstellingen op de site van de Belastingdienst

Relatie met overledene. Je bent: Bedrag vrijstelling 2020
Partner € 661.328
Kind of kleinkind of pleeg- of stiefkind € 20.946
Ouder € 49.603*
Kind met een beperking € 62.830
Andere erfgenaam € 2.208
* Erven beide ouders? Dan is de vrijstelling voor hen samen € 49.603

Bron: De Belastingdienst

Aangifte erfbelasting

De Belastingdienst stuurt een brief over de aangifte naar 1 van de erfgenamen, meestal de partner of het oudste kind van de overledene. In de brief staat hoe je aangifte erfbelasting doet en wanneer de aangifte binnen moet zijn. Is er executeur of notaris gemachtigd om de aangifte erfbelasting in te vullen? Dan krijgt die de brief.

Erf je meer dan de vrijstelling? Doe dan sowieso aangifte, want dan moet je erfbelasting betalen.

Ontvang je meer geld dan de vrijstelling?

Als je meer erft dan de vrijstelling, dan betaal je belasting. De belasting betaal je vanaf het bedrag van de vrijstelling, dus niet over het hele bedrag dat je erft. Ontvang je flink meer dan de vrijstelling, dan gaat het percentage belasting dat je moet betalen omhoog.

In 2020 (de cijfers worden elk jaar aangepast) gelden deze tarieven:

  • voor partners en kinderen 10% over de eerste € 126.722 boven de vrijstelling en 20% over het bedrag daarboven.
  • voor kleinkinderen, achterkleinkinderen: 18% over de eerste € 126.722 boven de vrijstelling en 36% over het bedrag daarboven.
  • voor andere erfgenamen 30% over de eerste € 126.722 boven de vrijstelling en 40% over het bedrag daarboven.

Voorbeeld erfbelasting

Marie erft in 2020 € 25.000 van haar vader. Over de eerste € 20.946 betaalt ze geen belasting, want daarvoor geldt de vrijstelling. Over € 4.054 moet ze wel belasting betalen, namelijk 10%. Ze moet dus afgerond € 405 aan erfbelasting betalen.

Rekenhulp

Wil je weten wat je kunt verwachten, vul dan de Rekenhulp erfbelasting in op de site van de Belastingdienst.

Aangifte inkomstenbelasting doen voor de overledene (F-formulier)

Je krijgt ook met de Belastingdienst te maken als je de aangifte inkomstenbelasting moet doen voor degene die is overleden. Als de overledene de jaren voor zijn of haar dood aangifte heeft gedaan, ontvang je als nabestaande een F-formulier.

Heb je het F-formulier niet automatisch ontvangen? Vraag dan na of dat klopt. Het betekent namelijk niet altijd dat je geen aangifte hoeft te doen.

Goed om te weten:

De Belastingdienst heeft een Serviceteam Nabestaanden. Daar kunnen ze je verder helpen.

Aangifte in het jaar van het overlijden

Met het F-formulier doe je aangifte voor de overledene over het jaar dat hij of zij is overleden. Als je tot het overlijden fiscaal partner was met de overledene, kun je er voor kiezen om het hele jaar van overlijden nog als fiscale partners aangemerkt te worden. In dat geval moet je zelf ook op papier aangifte doen met een P-formulier. Kies je hier niet voor? Dan kun je digitaal aangifte doen. De voor– en nadelen hiervan kun je vinden op de website van de Belastingdienst.

Aangifte in het jaar vóór het overlijden

Moet je ook nog aangifte doen over het jaar vóór het overlijden? Dan moet dat ook op papier met het P-formulier. Het kan niet digitaal, omdat de DigiD van de overledene geblokkeerd wordt na overlijden. Als je het hele jaar de fiscale partner van de overledene was, dan kun je voor jezelf je aangifte wel digitaal doen.

Voorlopige aanslag

Krijg je een voorlopige aanslag voor degene die is overleden? Zet deze dan stop of pas hem aan. Ook als je de fiscale partner bent van de overledene en je krijgt een voorlopige aanslag, is het handig om deze aan te passen. Heb je vragen hierover, neem dan contact op met de Belastingdienst.

Toeslagen

Kreeg de overledene of kreeg je samen met de overledene toeslagen? Bekijk dan of je deze moet stopzetten of voor jezelf opnieuw moet aanvragen. Ook daarvoor kun je met vragen bij de Belastingdienst zelf terecht.

Checklist voor nabestaanden

Checklist voor nabestaanden

Als een naaste is overleden, moet je vaak veel regelen. Deze checklist helpt je op weg.
Geldzaken rondom overlijden

Geldzaken rondom overlijden

Is een dierbare van je overleden? Sterkte. We helpen je graag als je geldzaken na een overlijden moet regelen.

Pagina laatst aangepast: 1 oktober 2020